Dolaşımdaki laktat düzeyleri, dolaşım şoku hastalarında sistemik doku hipoperfüzyonu için bir belirteç olarak kullanılabilir. Üçüncü Uluslararası Sepsis ve Septik Şok Uzlaşı Tanımında belirtilen septik şok ile ilgili klinik kriterlere de eklenmiştir (Sepsis-3) [1].
- Sepsis: Şüpheli veya kanıtlanmış enfeksiyon ve SOFA puanında ≥ 2 akut artış (organ disfonksiyonu için bir terim)
- Septik Şok: Sepsis, yeterli sıvı resüsitasyonu sonrasında MAP ≥ 65 mmHg ve laktat > 2 mmol/L (18 mg/dL) değerlerine yükseltmek için gereken vazopresör tedavisi
PCT tipik olarak sepsisin tespiti veya dışlanmasına yardım eden birincil biyobelirteçtir.
J-L Vincent'ın kişisel temaslarından uyarlanmıştır
Acil Servis ortamında laktat ölçülürken, sonuçları bakteriyel veya mantar infeksiyon düzeyi için PCT gibi diğer testlerin sonuçlarını tamamlar ve birlikte hastalık şiddetinin değerlendirilmesine önemli bir katkıda bulunurlar.
Eğer laktat düzeyleri yükselmişse, Sepsiste Hayatta Kalma Kampanyası kılavuzunda önerilen şekilde, uygulamadan 3 saat sonra ölçülmeli ve 6 saat içinde tekrarlanmalıdır.
Bu, septik hastada etkin bir hemodinamik tedavinin uygulama ve değerlendirmesinin mümkün olduğunca erken yapılmasına olanak sağlayarak hayatta kalma şansını arttırır [1-4].
Sepsisin Saptanması
Basit bir enfeksiyon, hızla yaşamı tehdit edici bir durum olan sepsise dönüşebilir. Sepsis, henüz erken aşamadayken, anında teşhis ve tedavi uygulanmasını gerektirir.
Sespisten şüphelenilen hastaların teşhisi hem zor hem de karmaşıktır. Acil Servise gelen hastalarda sıklıkla ateş ve nefes darlığı, düşük kan basıncı, yüksek nabız ve solunum semptomları görülür ve bunlar kolayca diğer şiddetli hastalıklarla karıştırılabilinir.
Erken teşhis ve anında tedavi, sepsiste hayatta kalma şansını artırmada kritik önem taşır. Tek başına klinik değerlendirme genellikle sepsisin erken teşhisinde yetersiz kalır.
PCT ve laktat sepsisin teşhis ve tedavisinde faydalı araçlardır ve hastanın fiziksel durumunun genel klinik değerlendirmesini tamamlarlar [1].
Laktat Nedir ?
Laktat, oksijen yetersizliği durumlarında vücuttaki dokular tarafından üretilen bir glukoz metabolitidir. Laktat normalde karaciğer ve böbrekler tarafından atılır ve stressiz hastalarda kandaki laktat konsantrasyonu 1-1,5 mmol/L'dir.
Ancak şok veya hipoperfüzyon yaşayan hastalar gibi kritik hastalarda laktat sıklıkla 2 mmol/L'nin üzerine çıkarken, 4 mmol/L'nin üzerindeki laktat düzeyi derhal resüsitasyon ve yoğun bakım yatışını gerektirir.
Yükselmiş laktat düzeyleri bir dengesizliğe işaret eder ve sepsiste artan mortaliteyle ilişkilendirilir [4, 5, 6].
Sepsis Tanısında Laktat Ölçümünün Değeri
Laktat düzeyi yükselmiş kişiler ciddi düzeyde hastadır ve derhal etkin şekilde tedavi edilmelidir. Laktat düzeylerinin ölçülmesi hastalığın ilerlemesi ve tedavinin etkinliği hakkında faydalı bilgiler sağlar.
Sepsisten zaten şüphelenilen hastalar için laktat düzeylerinin ölçülmesi hastalığın şiddeti hakkında faydalı bilgi sağlar ve hastalık seyrinin izlenmesine olanak tanır [2].
Daha Fazla Bilgi Edinin
Etkin maliyetli laktat analizi veya PCT'nin sepsis teşhisinde yardımcı rolü hakkında ayrıntılı bilgi edinin.
Sepsis teşhisiyle ilgili daha ayrıntılı makaleler için acutecaretesting.org adresini ziyaret edin.
Referanslar
- Singer M, Deutschman CS, Seymour CW et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA 2016; 315,8: 801-10
- Freund Y et al. Serum lactate and procalcitonin measurements in emergency room for the diagnosis and risk-stratification of patients with suspected infection. Biomarkers 2012; 17 (7): 590-596
- Dellinger RP, Levy MM, Rhodes A et al. Surviving sepsis campaign: International guidelines for management of severe sepsis and septic shock: 2012. Crit Care Med 2013; 41: 580-637
- Riedel S, et al. Procalcitonin as a marker for the detection of bacteremia and sepsis in the emergency department. Am J Clin Pathol 2011; 135:182-89
- Corina Seeger et al. Acute care testing handbook 2014 (alt text for link: “Get the free ebook on acute care testing by Radiometer”)
- Andersen et al. Etiology and therapeutic approach to elevated lactate. Mayo Clin Proc. 2013; 88(10): 1127-1140